ROLNICTWO 4.0 - czym jest?

    Nowe technologie cieszą się ogromnym zainteresowaniem w wielu branżach. Zwiększona popularność cyfrowych rozwiązań jest zauważalna także wśród przedstawicieli sektora rolniczego. Zastosowanie rolnictwa cyfrowego sprawia, że prowadzenie gospodarstwa jest znacznie wydajniejsze i bardziej zrównoważone. Poprzez automatyzację rolnik może zwiększyć swoją konkurencyjność na rynku, a także spełnić wymogi unijne związane z ekologicznymi metodami upraw roślin i hodowli zwierząt. Sprawdź, czym jest rolnictwo 4.0 oraz czym różni się od rolnictwa precyzyjnego. Poznaj kluczowe zalety wykorzystania digitalizacji w gospodarstwie.

Czym jest rolnictwo 4.0?

     W sektorze rolniczym stosowane są coraz nowsze technologie, które całkowicie zmieniają sposób postrzegania i prowadzenia gospodarstwa. Na przestrzeni ostatnich lat można mówić o prawdziwej rewolucji, nazywanej Rolnictwem 4.0, znanym także pod pojęciem rolnictwa cyfrowego czy inteligentnego. Sformułowanie odnosi się to wszystkich narzędzi, które gromadzą i analizują dane związane z procesami zachodzącymi w gospodarstwie rolnym.

Poniżej prezentujemy, w jaki sposób zachodziła stopniowa rewolucja, która doprowadziła do nowoczesnych rozwiązań znanych obecnie:

- Rolnictwo 1.0 (przełom XIX i XX wieku, kiedy praca ludzi i zwierząt została zastąpiona maszynami z silnikiem parowym, a następnie spalinowym i elektrycznym),

- Rolnictwo 2.0 (zastosowanie nawozów i środków ochrony roślin),

- Rolnictwo 3.0 (wykorzystanie biotechnologii w celu zwiększenia odporności uprawianych roślin i ochrony przed chorobami czy szkodnikami),

- Rolnictwo 4.0 (polega na użyciu nowoczesnych technologii w celu zwiększenia ilości i równoczesnej poprawy jakości plonów, dbając o środowisko naturalne).

Wśród najważniejszych zalet automatyzacji i cyfryzacji procesów dotyczących hodowli zwierząt i uprawy roślin można wymienić takie jak:

- zwiększenie efektywności pracy i obniżenie kosztów produkcji,

- wzrost wydajności maszyn i narzędzi,

- przyrost uzyskiwanych dochodów (poprzez m.in. optymalizację wykorzystania materiałów eksploatacyjnych, redukcję liczby pracowników, obniżenie kosztów zużycia prądu, paliwa oraz wody),

- zmniejszenie stopnia zanieczyszczenia środowiska naturalnego nawozami,

- poprawa dobrostanu zwierząt hodowlanych,

- możliwość szybszego reagowania w razie pojawienia się sytuacji kryzysowych (przełoży się to na minimalizację strat).

Dobrym przykładem jest tutaj G272 RD rejestrator RAINDANCER dla mobilnych urządzeń nawadniających

     Warto również podkreślić, iż zastosowanie cyfrowego rolnictwa jest spójne z założeniami Europejskiego Zielonego Ładu, które wymagają osiągnięcia neutralności klimatycznej do 2050 roku. W celu spełnienia wszystkich wymagań polskie gospodarstwa muszą przejść wiele zmian. Cały proces będzie znacznie łatwiejszy właśnie dzięki automatyzacji i nowym

technologiom.

Na czym polega rolnictwo precyzyjne?

     Pojęcie dotyczy metod wspomaganych komputerowo stosowanych w gospodarstwie podczas hodowli zwierząt i prowadzenia upraw. W ramach precyzyjnego rolnictwa wykorzystywane są innowacyjne narzędzia satelitarne, które pozwalają gromadzić informacje dotyczące zróżnicowania plonów. Następnie na podstawie uzyskanych danych

przeprowadzane jest tzw. mapowanie pól uprawnych (z zastosowaniem specjalnych skanerów magnetycznych i optycznych lub skanerów gamma) z uwzględnieniem takich kryteriów jak m.in.:

- pH i skład chemiczny gleby,

- poziom wód gruntowych,

- narażenie na czynniki atmosferyczne (silne napromieniowanie, podmuchy wiatru),

- ukształtowanie terenu.

Warto zwrócić uwagę na stacje meteorologiczne p121 Davis lub Metos

     Zastosowanie nowoczesnych systemów w ramach rolnictwa cyfrowego 4.0 pozwala odpowiednio rozplanować wszystkie procesy związane z uprawą pól z uwzględnieniem zmiennych warunków. Rolnik będzie w stanie dopasować optymalną dawkę nawozu czy ilości wody, a także głębokość orki. Gromadzone dane trafiają do systemu odczytywanego z komputera lub w aplikacji na smartfona.

Rolnictwo 4.0 — co można kupić za środki z rządowych programów?

     Największym ograniczeniem dla rolników, którzy planują modernizację gospodarstwa rolnego, jest wysoki koszt  przeprowadzenia tego typu działań. Okazuje się jednak, że Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zapewnia wsparcie finansowe, udzielając rządowych dotacji na takie inwestycje jak Rolnictwo 4.0. Warto zaznaczyć, iż w 2023 roku nabór wniosków trwał zaledwie 3 dni ze względu na ogromne zainteresowanie programem. Wtedy pula środków wynosiła 164 mln. Ministerstwo Rolnictwa ogłosiło już, iż w 2024 roku planowane jest ponowne uruchomienie rządowego programu z sześciokrotnie większą kwotą do rozdzielenia (aż 1 mld złotych!).

     W ramach dotacji rolnicy mogą otrzymać maksymalnie 200 tys. złotych, które trafią do nich w formie refundacji kosztów kwalifikowanych. Przy czym poziom udzielonego wsparcia nie może przekroczyć następujących limitów:

- 80% kosztów kwalifikowanych inwestycji (dotyczy tzw. młodych rolników oraz osób zajmujących się produkcją ekologiczną),

- 65% kosztów kwalifikowanych inwestycji dla pozostałych właścicieli gospodarstw rolnych.

     Każdy wnioskodawca może również starać się o zaliczkę. Część osób zapewne zastanawia się, co można kupić w ramach inwestycji Rolnictwo 4.0? Otóż otrzymane środki należy przeznaczyć na montaż nowoczesnych systemów informatycznych i rozwiązań cyfrowych, które mają na celu zoptymalizować uprawę roślin i hodowlę zwierząt. 

    Dotacja udzielona na modernizację i prowadzenie rolnictwa precyzyjnego może stanowić inwestycję w oprogramowania komputerowe oraz takie sprzęty jak:

- czujniki i sensory (meteorologiczne, wilgotności, lokalizacji, biosensory, optyczne, operacyjne do maszyn rolniczych), jak p121 METOS stacja meteorologiczna

- cyfrowe systemy wspierania decyzji (nawadnianie, nawożenie), jak p181 system wspomagania decyzji nawodnieniowych Agreus®

- systemy usprawniające zarządzanie gospodarstwem, 

- roboty i coboty wykorzystywane do uprawy roli,

- maszyny (wyłącznie te, które współpracują z systemami Rolnictwa 4.0),

- drony rozpoznawcze i wykonawcze.

     Otrzymane środki mogą być również przeznaczone na zakup oraz instalację systemów, które usprawnią działanie starszych maszyn, w tym m.in. sterowniki GPS czy sterowniki zaworów.

Przyszłość polskiego rolnictwa

     Wprowadzanie nowoczesnych technologii w gospodarstwach rolnych jest dopiero na początkowym etapie, jednak już można zauważyć ogromne zainteresowanie wśród rolników możliwością automatyzacji i cyfryzacji części procesów związanych z uprawami czy hodowlą zwierząt. Precyzyjne rolnictwo jest nastawione na przyspieszenie i optymalizację pracy, co oczywiście przekłada się na generowanie większych zysków i równoczesną minimalizację kosztów. Innowacyjne rozwiązania mogą być wykorzystane w każdym gospodarstwie, bez względu na wielkość czy rodzaj wykonywanej działalności.